Özet


İLKOKUMA YAZMA ÖĞRETİMİ ALANINDA YAPILAN LİSANSÜSTÜ TEZLERİN TEMATİK İÇERİK ANALİZİ

Bireylerin yaşamını büyük ölçüde etkileyen okuma ve yazma alanında birçok bilimsel çalışma yapılmakta, elde edilen sonuçlar bu alanda yürütülecek diğer çalışmaların konu, yaklaşım ve eğilimlerini etkilemektedir. Bireylerin eğitim hayatını şekillendiren ilkokuma yazma öğretimi üzerine yapılmış araştırmaların da bütüncül bir bakış açısıyla incelenmesi hem ilkokuma yazma alanındaki gelişimlerin belirlenmesi hem de bundan sonra yapılacak çalışmalara rehberlik etmesi açısından önemlidir. Akademik anlamda derinlemesine çalışmaların gerçekleştirildiği lisansüstü tezlerin incelenmesi, ilkokuma yazma öğretiminin niteliğinin artırılması ve gelecekteki araştırmalara ışık tutması bakımından önemli bulunmaktadır. Bu düşünceden hareketle araştırmada, Türkiye’de 2010-2020 yılları arasında ilkokuma ve yazma alanında yapılan lisansüstü tezlerin, tematik içerik analizi yöntemiyle incelenmesi amaçlanmıştır. Yüksek Öğretim Kurumu (YÖK) veri tabanından ulaşılan toplam 104 lisansüstü tez çalışması, tematik içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Lisansüstü tezler; yıllara göre tez dağılımı türü, amaç, çalışma grubu, yöntem, veri toplama aracı, veri analiz yöntemi, sonuç ve öneri parametreleri dikkate alınarak incelenmiştir. Araştırmada dikkat çeken sonuçlar; doktora düzeyinde lisansüstü tezlerin sayısının az olduğu, öğrenci, veli ve öğretmen çalışma grubunun bir arada yürütüldüğü tezlerin sayısının az olduğu, tezlerde karma yöntemin daha az tercih edildiğidir. Lisansüstü tezlerin hangi amaçlarla yazıldığına ilişkin sonuçlar incelendiğinde tezlerin öğrencilerin okuma yazma beceresi/okula uyum/okul olgunluğunun, okuma-yazma becerilerine etki eden faktörlerin, ilkokuma yazma öğretiminde çeşitli öğretim yöntem/etkinliklerin etkililiğin, öğretim programının, ilkokuma yazma öğretiminde yaşanan sorunların, ders kitapları/CD/eğitim yazılımlarının, öğretmen/öğretmen adayları yeterlik/tutum/kaygılarının incelenmesi ve diğer konular olmak üzere sekiz kategoriye ulaşılmıştır. İlkokuma yazma öğretiminde ölçme ve değerlendirme konusunu derinlemesine inceleyen bir tezin bulunmadığı tespit edilmiştir. Lisansüstü tezlerin sonuçlarına ilişkin dikkat çeken bulgular ise; öğrencilerin okuma-yazma becerilerinin yeterli düzeyde olduğu, öğrencilerin kelime dağarcıklarının yeterli olduğu ve öğrencilerin okuma yazma öğretiminde kaygı belirtileri gösterdiği ve ilkokuma yazma öğretiminde yaşanan sorunların daha çok anadil sorunu/Türkçenin yetersizliği, öğretim programının eksikliklerinden kaynaklandığı şeklinde özetlenebilir.



Anahtar Kelimeler

İlkokuma yazma, İlkokuma yazma öğretimi, Lisansüstü tezler, Tematik içerik analizi


Reference