TURKS AND MONGOLS IN RUSSIAN HISTORY TEXTBOOKS
(RUSYA TARİHİ DERS KİTAPLARINDA TÜRKLER VE MOĞOLLAR )

Author : özgür aktaş    
Type :
Printing Year : 2021
Number : 15
Page : 1610-1645
    


Summary

The aim of this study is to determine the image of the Turks in the sixth grade Russian History textbooks.  The sixth grade Russian History and history textbooks are used in the study.  This study based on the easily accessible sampling strategy, the following books were examined in the study: Danilov & others (2009) History of Russia, Danilov & Kosulina (2012) History of Russia, Andreyev & Födorov (2016) History of Russia  The study is based on the method of document analysis.  The textbooks on Russian history are subjected to content analysis.  According to the results of the research, Turkish communities in the north of the Black Sea and Huns are described as warrior, while The Khazars and Bulgarians are represented by their commercial activities, cities and religious tolerations. However, the Mongols and the Golden Horde stand out with their negative image and combativeness.  The history textbooks state that the Mongols adopt the religion of Islam by mingling with the Turks.  Therefore, Mongolian history is described within Turkish history.  According to the textbooks, the cities are destroyed, the artisans are killed, and the Russian culture collapse as a result of the Mongol invasion.  The Russians describe the period they live under the rule of the Golden Horde as the years of captivity.  Batu Khan is the historical figure who is remembered with the most negative images.  According to the textbooks, people are slaughtered, the churches are burned, and the libraries are set on fire with the expeditions of Batu Khan.  Whereas the Russians describe the expeditions to their own lands in ill part, they describe their own expeditions and occupations to Turkish lands as a normal historical process. The discourses in Russian textbooks are generally nationalistic and religious. Russia undertakes the mission of the protector of Orthodox Christians with the ideal of being third Rome.  While the relations with the Turks are generally conveyed adversely, the political and cultural heritage, Russia receives from Golden Horde, is ignored.



Keywords

Russian history textbooks, Turkish Image, History education



Abstract

Bu çalışmanın amacı altıncı sınıf Rusya Tarihi ders kitaplarında yer alan Türk imgesini belirlemektir.  Çalışmada altıncı sınıf Rusya tarihi, tarih ders kitapları kullanılmıştır. Araştırmada durum çalışması deseni doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Çalışmada kolay ulaşabilir örneklem stratejisinden yola çıkılarak şu kitaplar incelenmiştir: Danilov & diğerleri  (2009) Rusya Tarihi, Danilov & Kosulina (2012) Rusya Tarihi, Andreyev & Födorov (2016) Rusya Tarihi. Rusya tarihi ders kitapları içerik analizine tabi tutulmuştur. Araştırmanın sonucuna bakıldığında Karadeniz’in kuzeyindeki Türk toplulukları ve Hunlar savaşçı imajlarıyla yer alırken Hazarlar ve Bulgarlar ticari faaliyetleri, şehirleri ve dinlere gösterdikleri hoş görü ile temsil edilmiştir. Buna karşılılık Moğollar ve Altın Orda Devleti olumsuz ve savaşçı imajla öne çıkmıştır. Tarih ders kitapları Moğolların Türklerin içinde karışıp kaynaşarak İslâm dinini benimsediğini dile getirmiştir. O yüzden Moğol tarihi Türk tarihi içinde anlatılmıştır. Ders kitaplarına göre Moğol istilası sonucu şehirler harabeye dönmüş,  Rus zanaatkârlar öldürülmüş, Rus kültürü çöküş yaşamıştır. Ruslar Altın Orda Devleti’nin hâkimiyetinde yaşadıkları dönemi esaret yılları olarak tasvir etmişlerdir. En olumsuz imajlarla anılan tarihi şahsiyet Batu Han’dır. Ders kitaplarına göre Batu Han’ın yaptığı seferlerle insanlar katledilmiş, kiliseler yakılmış, kütüphaneler ateşe verilmiştir. Ruslar kendi topraklarına yapılan seferleri olumsuz bir dille anlatırken; Türk topraklarına karşı kendi seferlerini ve işgallerini ise olağan bir tarihi bir süreç olarak aktarmışlardır. Rus ders kitaplarındaki söylemler genellikle milliyetçi ve dini karakter taşımaktadır. Üçüncü Roma olma ideali Rusya’ya Ortodoks Hıristiyanların koruyucusu misyonunu yüklemiştir. Türklerle olan ilişkiler genellikle olumsuz olarak aktarılmış, Rusya’nın Altınorda’dan aldığı siyasal ve kültürel miras görmezden gelinmiştir.



Keywords

Tarih eğitimi, Rusya tarih ders kitapları, Türk imajı.