Özet


ÖĞRETMEN ADAYLARININ SORGULAYICI DÜŞÜNME VE PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ: MOTİVASYON DÜZEYİNİN ARACILIK ETKİSİ

Motivasyon düzeyinin aracı değişken olarak tercih edildiği bu çalışmada, öğretmen adaylarının sorgulayıcı düşünme becerileri ve problem çözme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu bağlamda nicel araştırma yöntemlerinden biri olan tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmaya bir devlet üniversitesinin farklı bölümlerinde ve farklı sınıf düzeylerinde öğrenim görmekte olan toplam 205 öğretmen adayı katılım sağlamıştır. Çalışma grubu rastgele örnekleme metodu kullanılarak belirlenmiştir. Ayrıca cinsiyet, sınıf düzeyi, motivasyon düzeyi ve zihniyet düzeyi de alt değişkenler olarak incelenmiştir. Araştırma verileri çevrimiçi ortamda “Google Forms” aracılığıyla toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak; Aldan-Karademir ve Saracaloğlu (2013) tarafından hazırlanan “Sorgulama Becerileri Ölçeği”, Heppner (1988) tarafından hazırlanan ve Sahin ve ark. (1993) tarafından Türkçeye uyarlanan “Problem Çözme Envanteri”, Kılıç ve Yılmaz (2019) tarafından hazırlanan “Öğretmen Motivasyon Ölçeği” kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak 3 ölçek kullanılmıştır. Araştırma kapsamında cinsiyet ve bilişsel düzey gibi iki kategorili değişkenlerin analizinde bağımsız örneklemler t testi kullanılmıştır. Sınıf düzeyi, bölüm ve motivasyon düzeyi gibi 3 ve daha fazla kategorisi bulunan değişkenlerin analizinde ise tek yönlü ANOVA testi kullanılmıştır. Motivasyon değişkeninin aracılık etkisinin incelenmesinde Hayes’in (2018) 4 numaralı regresyon modeli kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 25 istatistik programı ve Process Macro eklentisi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda Cinsiyet değişkeni açısından hiçbir ölçekte anlamlı farklılık bulunmamaktadır. Sınıf düzeyi değişkeni açısından tüm ölçeklerde anlamlı farklılık bulunmaktadır. Bölüm değişkenine göre yalnızca problem çözme becerileri açısından anlamlı farklılık bulunmaktadır. Motivasyon düzeyi açısından sorgulayıcı düşünme ve motivasyon ölçeklerinde anlamlı farklılık bulunmaktadır. Zihniyet düzeyi açısından incelendiğinde tüm ölçeklerde anlamlı bir farklılık bulunmadığı belirlenmiştir. Regresyon analizi sonucunda ise yalnızca sınıf düzeyi değişkeni anlamlı bir farklılık yaratmaktadır. Cinsiyet, motivasyon, bilişsel düzey ve bölüm değişkenlerinin anlamlı bir farklılık oluşturmadığı gözlenmiştir.



Anahtar Kelimeler

Sorgulayıcı düşünme becerileri, Problem çözme becerileri, Motivasyon düzeyi, Aracılık etkisi


Reference