In the global economic order, the production, protection and dissemination of technology have become essential determinants of economic growth and competitive advantage. In this context, technology transfer refers to the transformation of developed technology into a commercial product or process and the transfer of knowledge and experience from one party to another. The legal framework of technology transfer is predominantly established through technology transfer agreements, which generally take the form of license agreements. This article examines the legal nature of technology transfer agreements within the framework of contract law and analyzes their relationship with intellectual and industrial property rights. In this regard, the study addresses the characterization of technology transfer agreements as innominate contracts, their nature as continuing obligations, and the reciprocal rights and obligations imposed on the parties. Furthermore, the monopolistic effects inherent in intellectual property rights and their potential implications under competition law are evaluated. The second part of the article focuses on the competitive effects of technology transfer agreements within the scope of Turkish Competition Law and European Union practices. In particular, the conditions under which such agreements may benefit from block or individual exemptions are examined in light of the Act on the Protection of Competition No. 4054 and the Block Exemption Communiqué on Technology Transfer Agreements No. 2008/2. The aim of this study is to provide a comprehensive analysis of the balance between the legal structure of technology transfer agreements and competition law principles.

Technology Transfer Agreements, License Agreements, Intellectual and Industrial Property Rights, Competition Law, Block Exemption

Küresel ekonomik yapı içerisinde teknolojinin üretimi, korunması ve yaygınlaştırılması, ekonomik büyüme ve rekabet gücü açısından temel belirleyici unsurlardan biri hâline gelmiştir. Bu bağlamda teknoloji transferi, geliştirilen teknolojinin ticari bir ürüne veya sürece dönüştürülmesini ve bilgi ile tecrübenin bir taraftan diğerine aktarılmasını ifade etmektedir. Teknoloji transferinin hukuki zemini ise büyük ölçüde lisans sözleşmesi niteliği taşıyan teknoloji transfer sözleşmeleri aracılığıyla oluşturulmaktadır. Bu çalışmada, teknoloji transfer sözleşmelerinin sözleşmeler hukuku çerçevesindeki hukuki niteliği ele alınmakta; bu sözleşmelerin fikri ve sınai mülkiyet haklarıyla olan ilişkisi ortaya konulmaktadır. Çalışma kapsamında teknoloji transfer sözleşmelerinin isimsiz sözleşme niteliği, sürekli borç ilişkisi doğuran yapısı ve taraflara yüklediği karşılıklı edimler incelenmiştir. Bunun yanında, fikri mülkiyet haklarının doğası gereği sağladığı tekelci etkinin rekabet hukuku bakımından doğurabileceği sonuçlar değerlendirilmiştir. Makalenin ikinci bölümünde, teknoloji transfer sözleşmelerinin rekabeti sınırlayıcı etkiler doğurabileceği haller, Türk Rekabet Hukuku ve Avrupa Birliği uygulamaları çerçevesinde ele alınmıştır. Bu kapsamda 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ile 2008/2 sayılı Teknoloji Transferi Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği ışığında, söz konusu sözleşmelerin hangi koşullar altında grup veya bireysel muafiyetten yararlanabileceği incelenmiştir. Çalışmanın amacı, teknoloji transfer sözleşmelerinin hukuki niteliğini ve rekabet hukuku ile kurduğu dengeyi bütüncül bir yaklaşımla ortaya koymaktır.

Teknoloji Transfer Sözleşmeleri, Lisans Sözleşmeleri, Fikri ve Sınai Mülkiyet Hakları, Rekabet Hukuku, Grup Muafiyeti